Serbest meslek erbabının sigorta primi ve mesleki kredi faizi

Serbest meslek ve şahıs işletmesiSerbest meslek erbabı kendi sosyal güvenlik primini ödediğinde ya da mesleki borçları için kredi kullandığında

Olay

Serbest çalışan diş hekimi yıl içinde 120.000 TL kendi sigorta primini ödedi; ofis kirası, vergi ve prim borçları için kullandığı kredinin faizi ve masrafı 90.000 TL.

Muhasebe kaydı

  1. Kendi sigorta priminin ödenmesi — kazançtan indirilecek kalem
    Borç
    • 136Diğer Çeşitli Alacaklar120.000 TL — beyannamede indirilecek prim
    Alacak
    • 102Bankalar120.000 TL
  2. Ofis ve vergi borcu için kullanılan kredinin faizi ve masrafı — mesleki gider
    Borç
    • 780Finansman Giderleri90.000 TL
    Alacak
    • 102Bankalar90.000 TL

Dikkat

Serbest meslek erbabının KENDİ sigorta primi mesleki gider değildir; beyanname üzerinde ÖDENMİŞ olmak şartıyla indirilir. Ödenmemiş prim indirilemez; geçmiş yıllara ait prim toplu ödendiğinde ödendiği yıl indirilir. Ofis giderleri, vergi ve sigorta borçları için kullanılan kredinin faizi ise idareye göre mesleki giderdir; kredi şahsi ihtiyaç için kullanılmışsa değildir.

Vergisel değerlendirme

Serbest meslek erbabının kendi adına ödediği sosyal güvenlik primi mesleki gider listesinde yer almaz (193 sayılı Kanun madde 68); fiilen ödenen primler beyan edilen gelirle sınırlı olarak yıllık beyanname üzerinden indirilir (madde 89). Ödenmeyen prim indirilmez; geçmiş yıllara ait prim ödendiği yılın beyannamesinde dikkate alınır. Bu yüzden prim gider hesabına değil, beyannamede indirilecek kalem olarak izlenir.

İdare, ofis giderleri, dosya harçları, vergi, yapılandırma ve sigorta borçlarını ödemek için kullanılan banka kredisinin dosya masrafı, faizi ve banka vergisinin mesleki kazancın tespitinde gider yazılabileceğini söylüyor; kredinin mesleki faaliyetle ilgisi belgelenmelidir. Şahıs işletmesinde de aynı mantıkla ticari kazançla ilgili kredi faizi gider olur (madde 40).

Yanlış yapılan kayıt

Kendi sigorta primini mesleki gider yazmak
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleri120.000 TL — prim
Alacak
  • 102Bankalar120.000 TL

Neden yanlış: Prim mesleki gider değildir; gider yazılınca kazanç eksik çıkar, beyannamede ayrıca indirilirse iki kez düşülmüş olur. Doğrusu kazancı etkilemeden beyanname üzerinde, ödenen tutarla sınırlı indirimdir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Serbest meslek erbabının kendi sigorta primi gider mi indirim mi
  • Ödenmeyen sigorta primi beyannameden indirilir mi
  • Sigorta primi hangi hesaba yazılır
  • Mesleki borçlar için çekilen kredinin faizi gider mi
  • Vergi borcunu ödemek için alınan kredinin faizi indirilir mi
  • Kredi masrafı ve banka vergisi mesleki gider mi
  • Geçmiş yıl primleri toplu ödenince hangi yılda indirilir

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları