Dövizli banka kredisi ve kur farkı

Finansman ve bankaYabancı para cinsinden kredi kullanıldığında ve dönem sonunda

Olay

Şirket 1 USD = 38 TL'den 500.000 USD işletme kredisi kullandı (19.000.000 TL). Yıl sonu döviz alış kuru 42 TL: 2.000.000 TL aleyhe kur farkı; yıllık faiz 40.000 USD.

Muhasebe kaydı

  1. Kredinin kullanılması
    Borç
    • 102Bankalar19.000.000 TL
    Alacak
    • 300Banka Kredileri19.000.000 TL
  2. Dönem sonu değerleme — aleyhe kur farkı
    Borç
    • 656Kambiyo Zararları2.000.000 TL
    Alacak
    • 300Banka Kredileri2.000.000 TL
  3. Faiz tahakkuku — tahakkuk günü kuruyla
    Borç
    • 780Finansman Giderleri
    Alacak
    • 300Banka Kredileriveya 102

Dikkat

Dövizli kredi her dönem sonunda DÖVİZ ALIŞ kuruyla değerlenir; aleyhe fark o yıl gider, lehe fark o yıl gelirdir, ödeme beklenmez. Duran varlık için alınan kredinin aktife girene kadarki kur farkı zorunlu MALİYETTİR; sonrası tercih. Kur farkı da faiz de finansman gider kısıtlamasına girer.

Vergisel değerlendirme

Yabancı para borçlar dönem sonunda Merkez Bankası döviz alış kuruyla değerlenir; kur farkı o yılın kazancına girer (213 sayılı Kanun madde 280), geçici vergi dönemlerinde de. Duran varlık alımına ait kredinin varlık aktife girene kadarki faiz ve kur farkı maliyete eklenir (madde 262), sonraki yılların farkı gider yazılır ya da maliyete eklenir.

Yabancı kaynaklar öz kaynağı aşıyorsa kur farkı gideri de finansman gider kısıtlamasına girer; aynı krediye ait kur farkı geliri giderle netleştirilir (5520 sayılı Kanun madde 11). Kredi faizinde banka ve sigorta muameleleri vergisi vardır, KDV yoktur; yurt dışından kullanılan dövizli kredide vadeye göre Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi ayrıca ödenir.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Yıl sonu değerlemesini atlayıp kur farkını ödemede yazmak
Borç
  • 300Banka Kredileri19.000.000 TL
  • 656Kambiyo Zararları2.000.000 TL — ertesi yıl
Alacak
  • 102Bankalar21.000.000 TL

Neden yanlış: 2.000.000 TL'lik gider ait olduğu yıldan ertesi yıla kayar: bu yıl matrah fazla, ertesi yıl eksik çıkar. Değerleme tercih değil zorunluluktur; inceleme dönem kaymasını cezalı düzeltir.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • Dövizli kredinin kur farkı gider yazılır mı
  • Yabancı para kredi dönem sonunda nasıl değerlenir
  • Dövizli kredi faizi hangi kurla kaydedilir
  • Dövizli kredide lehe kur farkı gelir mi
  • Yatırım için alınan dövizli kredinin kur farkı maliyete mi eklenir
  • Dövizli kredi kur farkı finansman gider kısıtlamasına tabi mi
  • Kredi geri ödenirken doğan kur farkı nasıl kaydedilir

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları