Enflasyon düzeltmesi
Olay
Şartlar oluşunca 2024 bilançosu enflasyon düzeltmesine tabi tutuldu: stok, duran varlık ve sermaye düzeltildi; parasal olmayan kalemlerde 3.000.000 TL net düzeltme farkı doğdu.
Muhasebe kaydı
- Düzeltme farkının aktarılmasıBorç
- 698Enflasyon Düzeltme Hesabıdüzeltme farkı
Alacak- 570Geçmiş Yıllar Kârlarıgeçmiş yıllar kârları — ilk uygulamada
Dikkat
Düzeltme yalnız PARASAL OLMAYAN kıymetlere uygulanır; kasa, banka ve alacak gibi parasal kalemler düzeltilmez. İlk uygulamada oluşan fark geçmiş yıl kâr/zararına gider, dönem kârına DEĞİL — dönem kârına yazmak matrahı bozar.
Vergisel değerlendirme
Fiyat endeksindeki artış son üç yılda %100'ü ve son on iki ayda %10'u aşınca bilanço enflasyon düzeltmesine tabi tutulur (213 sayılı Kanun mükerrer madde 298). Yalnız PARASAL OLMAYAN kıymetler düzeltilir: stok, duran varlık, sermaye; kasa, banka, alacak ve borç gibi parasal kalemler düzeltilmez.
İlk uygulama yılında (2023) oluşan fark geçmiş yıllar kâr/zarar hesabına gider ve vergilenmez; sonraki yıllarda düzeltme kâr ya da zararı dönem kazancına girer ve vergiye tabidir. Düzeltilmiş değer amortismana ve satış kârına esas olur; sermaye düzeltmesi olumlu farkı sermayeye eklenebilir, başka hesaba çekilirse vergilenir.
Yanlış yapılan kayıt
- 698Enflasyon Düzeltme Hesabı3.000.000 TL
- 690Dönem Kârı veya Zararıdönem kârı
Neden yanlış: İlk uygulamadaki fark geçmiş yıllar kâr/zararına gider, dönem kazancına DEĞİL; dönem kârına yazılınca matrah 3.000.000 TL fazla ya da eksik çıkar ve beyanname yanlış olur. Sonraki yıllarda ise tersine, fark dönem kazancına girmelidir.
Dayanağı
- Mükerrer Madde 298 (7338 sayılı kanunun 31 inci maddesiyle değişen başlık; Yürürlük:1.1.2022)Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme:(**)7529 s.K. ile bent eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Enflasyon düzeltmesi nasıl kaydedilir
- 698 enflasyon düzeltme hesabı ne işe yarar
- Düzeltme farkı kâr mı zarar mı yazılır
- Parasal olmayan kıymetler nasıl düzeltilir
- Düzeltme hangi kalemlere uygulanır
- 698 hesabın bakiyesi nereye devredilir
- Parasal kıymetler de düzeltilir mi
- İlk uygulamada oluşan fark dönem kârına mı yazılır