İcra takibi, avukat ücreti ve tahsilat
Olay
Şirket 600.000 TL'lik şüpheli alacağı için icra takibi başlattı: 15.000 TL harç ve masraf ödedi, serbest avukata 50.000 TL + KDV makbuz karşılığı ödeme yaptı. İcra sonucunda alacak, masraflar ve karşı vekalet ücreti tahsil edildi.
Muhasebe kaydı
- İcra harcı ve masraflarıBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri15.000 TL
Alacak- 102Bankalar15.000 TL
- Avukat ücreti — makbuz, stopaj ve KDVBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri50.000 TL
- 191İndirilecek KDV10.000 TL
Alacak- 102Bankalar50.000 TL
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlar10.000 TL — stopaj
- İcradan tahsilat — alacak, masraf ve karşı vekalet ücretiBorç
- 102Bankalar645.000 TL
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)600.000 TL
Alacak- 128Şüpheli Ticari Alacaklar600.000 TL
- 644Konusu Kalmayan Karşılıklar600.000 TL
- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar45.000 TL — masraf ve vekalet
Dikkat
İcra masrafı ve avukat ücreti alacağın tahsili için yapılan GİDERDİR, alacağa eklenmez. Serbest çalışan avukata ödeme makbuzla, yüzde yirmi stopajla ve KDV'li yapılır; avukatlık şirketinden fatura alınırsa stopaj yoktur. Borçludan tahsil edilen masraf ve karşı vekalet ücreti GELİRDİR; vekalet ücreti avukata aktarılsa bile önce şirketin hasılatına girer.
Vergisel değerlendirme
Alacağın tahsili için yapılan harç, tebligat, bilirkişi ve avukatlık giderleri ticari kazancın elde edilmesiyle ilgili genel giderdir (193 sayılı Kanun madde 40). Serbest meslek erbabı avukata yapılan ödemeden yüzde yirmi vergi kesilir (madde 94) ve makbuzdaki KDV indirilir. İcra takibiyle şüpheli hale gelen alacak için ayrılan karşılık, tahsilat geldikçe iptal edilip gelir yazılır (213 sayılı Kanun madde 323).
İcra dairesinin borçludan tahsil edip alacaklıya ödediği takip masrafları ve karşı taraf vekalet ücreti alacaklının geliridir; vekalet ücreti avukata ödendiğinde avukat alacaklı şirkete makbuz keser. Tahsil edilemeyen kısım, takip sonuçsuz kalıp aciz vesikası alınırsa değersiz alacak olur; karşılık ayrılmışsa karşılıkla kapatılır.
Yanlış yapılan kayıt
- 128Şüpheli Ticari Alacaklar65.000 TL — masraflar
- 102Bankalar65.000 TL
Neden yanlış: Masraflar gider olarak yazılmazsa dönem matrahı yüksek çıkar; alacağa eklenen tutar için karşılık ayrılırsa da karşılık hasılat kaydı olmayan bir tutara ayrılmış olur. Stopaj ve KDV kaydı da kaybolur; avukat ödemesi belgesiz görünür.
Dayanağı
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 323 Şüpheli Alacaklar7338 s.K. ile ibare değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- İcra masrafları gider yazılır mı
- Avukata ödenen vekalet ücretinde stopaj var mı
- Karşı taraftan tahsil edilen vekalet ücreti gelir mi
- İcra harcı hangi hesaba yazılır
- İcradan gelen tahsilat şüpheli alacağı nasıl kapatır
- İcra masrafları borçludan tahsil edilince ne kaydedilir
- Avukatın serbest meslek makbuzundaki KDV indirilir mi