YayıneviEğitimMarket

KDV istisnasından vazgeçme

KDVKısmi istisna kapsamındaki işlem için mükellef yüklenilen KDV'yi indirebilmek amacıyla istisnadan vazgeçtiğinde

Olay

Hurda metal ticareti yapan şirket, alıcıları KDV mükellefi sanayiciler olduğundan istisnadan vazgeçti; bundan sonra 500.000 TL'lik hurda satışında KDV hesaplayıp yüklendiği 60.000 TL KDV'yi indirdi.

Muhasebe kaydı

  1. Vazgeçme öncesi — istisnalı satış, yüklenilen KDV gider
    Borç
    • 102Bankalar500.000 TL
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar60.000 TL — indirilemeyen KDV
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar500.000 TL
    • 191İndirilecek KDV60.000 TL
  2. Vazgeçme sonrası — KDV'li satış, yüklenilen KDV indirilir
    Borç
    • 102Bankalar600.000 TL
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar500.000 TL
    • 391Hesaplanan KDV100.000 TL

Dikkat

Vazgeçme yalnız KISMİ istisnalar için anlamlıdır: tam istisnada yüklenilen KDV zaten indirilip iade alınır, vazgeçmeye gerek yoktur. Vazgeçme dilekçeyle yapılır, dilekçeden SONRAKİ işlemleri kapsar ve ÜÇ YIL geri dönülemez. Alıcı KDV mükellefiyse vazgeçme herkese yarar; alıcı nihai tüketiciyse KDV fiyata biner ve satış pahalanır. Sat-kirala-geri al gibi iki taraflı işlemde her iki taraf birlikte vazgeçer.

Vergisel değerlendirme

Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanlar, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak bu işlemlerin vergiye tabi tutulmasını talep edebilir; talep, dilekçede belirtilen işlem türlerinin tamamını kapsar ve mükellef üç yıl geçmeden bu talepten vazgeçemez (3065 sayılı Kanun madde 18). Kısmi istisnada (madde 17) yüklenilen KDV indirilemediğinden (madde 30) vazgeçme, KDV'yi maliyet olmaktan çıkarır.

İdare, sat-kirala-geri al işleminde istisnadan vazgeçmenin mümkün olduğunu ancak işlemin bütün olarak değerlendirilip hem kiracının hem kiralayanın vazgeçmesi gerektiğini, dilekçe tarihinden önce başlayıp devam eden işlemlerde istisnanın süreceğini söylüyor. Vazgeçen mükellef vazgeçme tarihinden sonraki alışlarının KDV'sini indirir; önceki dönemlerde maliyete yazılmış KDV geri alınmaz.

Yanlış yapılan kayıt

Dilekçe vermeden istisnalı işlemi KDV'li faturalamak
Borç
  • 102Bankalar600.000 TL
Alacak
  • 600Yurtiçi Satışlar500.000 TL
  • 391Hesaplanan KDV100.000 TL — dilekçesiz

Neden yanlış: Vazgeçme dilekçeyle başlar; dilekçesiz hesaplanan KDV yersiz vergidir, yine de beyan edilmek zorundadır ve alıcı indirim hakkını kaybedebilir. Yüklenilen KDV'nin indirimi de istisna sürdüğünden reddedilir.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • KDV istisnasından vazgeçilebilir mi
  • İstisnadan vazgeçmek ne zaman avantajlı
  • Vazgeçme talebi hangi işlemleri kapsar
  • İstisnadan vazgeçen kaç yıl geri dönemez
  • Hurda satışında istisnadan vazgeçilirse ne olur
  • Sat-kirala-geri al işleminde istisnadan kim vazgeçer
  • Tam istisnadan vazgeçilebilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları