Özel matrah şekli (ön ödemeli kontör ve SMS satışı)

KDVOperatörün ön ödemeli kontör, SMS ya da benzeri hizmet kartlarını bayi zinciriyle sattığında

Olay

Operatör bayiye perakende satış bedeli 1.000.000 TL olan kontörleri yüzde on beş iskontoyla 850.000 TL'ye sattı; KDV 1.000.000 TL üzerinden hesaplandı. Bayi kontörleri 1.000.000 TL'ye tüketiciye sattı.

Muhasebe kaydı

  1. Operatör — perakende satış bedeli üzerinden KDV, bayi kârı dahil
    Borç
    • 120Alıcılar1.020.000 TL — bayi
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar850.000 TL
    • 391Hesaplanan KDV170.000 TL — 1.000.000 üzerinden
  2. Bayi — alış: KDV indirilmez, maliyete girer
    Borç
    • 153Ticari Mallar1.020.000 TL
    Alacak
    • 320Satıcılar1.020.000 TL
  3. Bayi — satış: KDV hesaplanmaz
    Borç
    • 100Kasa1.000.000 TL
    Alacak
    • 600Yurtiçi Satışlar1.000.000 TL — KDV'siz

Dikkat

Özel matrahta KDV zincirin BAŞINDA ve BİR KEZ ödenir: operatör, perakende satış fiyatı (bayi kârı dahil) üzerinden KDV hesaplar; bayi ne alışta KDV indirir ne satışta KDV hesaplar. Bayinin alış faturasındaki KDV maliyettir. Bayi kendi satışında yeniden KDV hesaplarsa mükerrer vergi doğar; alıştaki KDV'yi indirirse yersiz indirim olur.

Vergisel değerlendirme

Bakanlık, belirli mal ve hizmetlerin vergilendirilmesinde perakende satış fiyatı üzerinden özel matrah şekli belirlemeye yetkilidir (3065 sayılı Kanun madde 23): ön ödemeli telefon kartları ve kontörler, gazete ve dergiler, tütün ve alkollü içkiler, şans oyunları ve belirli araç satışları bu kapsamdadır. KDV, perakende satış bedeli üzerinden zincirin başındaki mükellefçe hesaplanır; sonraki aşamalar vergiye tabi değildir.

İdare, lisanslı operatörün ön ödemeli SMS kontörü satışında distribütör ve bayi kârını da içeren bedel üzerinden KDV hesaplayıp ön ödemeli satışın yapıldığı dönemde beyan edeceğini, bu kontörleri alan bayinin satışında KDV hesaplamayacağını söylüyor. Bayinin alışına ait KDV, vergiye tabi olmayan işlemle ilgili olduğundan indirilemez (madde 30) ve maliyete girer; bayinin matrahı da kendi satış bedeli değildir (madde 20).

Yanlış yapılan kayıt

Bayinin kontör satışında yeniden KDV hesaplaması
Borç
  • 100Kasa1.200.000 TL
Alacak
  • 600Yurtiçi Satışlar1.000.000 TL
  • 391Hesaplanan KDV200.000 TL

Neden yanlış: KDV operatör tarafından perakende bedel üzerinden zaten ödendi; bayinin ikinci kez hesaplaması aynı işlemi iki kez vergilendirir ve tüketiciden fazla tahsil edilen vergi beyan edilmek zorunda kalır. Özel matrahta bayi satışı KDV'sizdir.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Özel matrah şekli ne demek
  • Kontör satışında bayi KDV hesaplar mı
  • Bayinin kontör kârı KDV'ye tabi mi
  • Özel matrahta KDV'yi kim beyan eder
  • Bayi kontör alışındaki KDV'yi indirebilir mi
  • Toplu SMS satışı özel matraha tabi mi
  • Özel matrah uygulanan mallar hangileri

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları