İthalatta royalti ve lisans bedeli

İthalat ve ihracatİthal edilen malın satışı için yurt dışındaki hak sahibine royalti ödendiğinde

Olay

Distribütör, ithal ettiği markalı ürünlerin satışı için yurt dışındaki marka sahibine satış hasılatının yüzde beşi olarak yıllık brüt 1.000.000 TL royalti ödüyor; anlaşmaya göre yüzde on stopaj uygulanıyor. Royaltinin ithal mala isabet eden kısmı gümrüğe tamamlayıcı beyanla bildirildi.

Muhasebe kaydı

  1. Royalti tahakkuku — brüt, stopaj ve sorumlu KDV
    Borç
    • 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri1.000.000 TL
    • 191İndirilecek KDV200.000 TL
    Alacak
    • 320Satıcılar900.000 TL — net
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar100.000 TL — stopaj + 200.000 TL sorumlu KDV
  2. İthal mala isabet eden royalti — gümrük kıymetine, tamamlayıcı beyan
    Borç
    • 153Ticari Mallarroyaltinin mala düşen payı
    Alacak
    • 320Satıcılar

Dikkat

Royalti ÜÇ VERGİYE dokunur: kurumlar vergisi stopajı (anlaşma varsa indirimli oran), sorumlu sıfatıyla KDV ve ithal mala bağlıysa gümrük kıymeti. Malın satış şartı olarak ödenen royalti gümrük kıymetine girer ve gümrükte KDV'si ödenir; o kısım için ayrıca sorumlu KDV beyan edilmez, edilirse mükerrer olur. Gümrük kıymetine giren royalti maliyettir, girmeyen giderdir.

Vergisel değerlendirme

Dar mükellef kurumlara ödenen gayrimaddi hak bedelleri üzerinden kurumlar vergisi kesintisi yapılır; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa anlaşmadaki oran ve mukimlik belgesi şartı uygulanır (5520 sayılı Kanun madde 30). Haktan Türkiye'de yararlanıldığından KDV alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir (3065 sayılı Kanun madde 9).

İthal eşyanın satış şartı olarak ödenen royalti ve lisans ücreti gümrük kıymetine dahildir ve ithalat KDV'sinin matrahına girer (madde 21); ithalat anında bilinmeyen tutar tamamlayıcı beyanla sonradan bildirilir. Gümrükte KDV'si ödenen kısım için sorumlu sıfatıyla ikinci kez KDV beyan edilmez. Gümrük kıymetine giren royalti ithal malın maliyetidir (213 sayılı Kanun madde 262); satış şartı olmayan pazarlama royaltisi gider yazılır.

Yanlış yapılan kayıt

Royaltiyi stopajsız net ödeyip KDV beyan etmemek
Borç
  • 760Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri900.000 TL
Alacak
  • 320Satıcılar900.000 TL

Neden yanlış: Ödeme gayrimaddi hak bedelidir: stopaj ve sorumlu KDV doğar. Net ödeme yapılmışsa tutar brütleştirilip stopaj şirketin cebinden hesaplanır; beyan edilmeyen KDV ve stopaj cezalı tarh edilir, ithal malın gümrük kıymeti de eksik beyan edilmiş olur.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • Royalti ödemesi gümrük kıymetine girer mi
  • Royalti üzerinden stopaj kesilir mi
  • Royalti için sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilir mi
  • Gümrükte KDV'si ödenen royalti için ikinci kez KDV doğar mı
  • Royalti gider mi maliyet mi
  • Çifte vergilendirme anlaşması royalti stopajını düşürür mü
  • Royalti tamamlayıcı beyanla nasıl bildirilir

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları