Kullanılmayan izin karşılığı
Olay
Yıl sonunda personelin hak edip kullanmadığı toplam 240 gün izin var; ücreti 480.000 TL hesaplanıp muhasebe standardı gereği karşılık ayrıldı.
Muhasebe kaydı
- Karşılığın ayrılmasıBorç
- 770Genel Yönetim GiderleriKKEG olarak izlenir
Alacak- 373Maliyet Giderleri Karşılığı
- İznin kullanılması ya da ücretinin ödenmesiBorç
- 373Maliyet Giderleri Karşılığı
Alacak- 335Personele Borçlar
Dikkat
Ayrılan izin karşılığı vergi matrahından İNDİRİLEMEZ; gider, izin ücreti FİİLEN ÖDENDİĞİNDE doğar. Muhasebe standardı karşılık ayırmayı gerektirse de vergi tarafı bunu kabul etmez — fark KKEG olarak izlenir.
Vergisel değerlendirme
Vergi Usul Kanunu'nda karşılık ancak kanunun izin verdiği hâllerde gider yazılır (213 sayılı Kanun madde 288); izin ücreti karşılığı bunlardan değildir. Ayrılan karşılık kanunen kabul edilmeyen giderdir; gider, izin ücreti fiilen ödendiğinde ya da izin kullandırılıp ücreti bordroya girdiğinde doğar.
Ödenen izin ücreti ÜCRETTİR: stopaj, damga vergisi ve SGK primine tabidir (193 sayılı Kanun madde 61). İşten ayrılırken ödenen birikmiş izin ücreti de aynı kuralla vergilenir; kıdem tazminatının aksine gelir vergisi istisnası yoktur.
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri480.000 TL — olağan gider
- 373Maliyet Giderleri Karşılığı480.000 TL
Neden yanlış: Karşılık ticari kârı düşürür ama vergi matrahını düşüremez; beyannamede 480.000 TL eklenmezse matrah o kadar eksik çıkar. Ödendiği yıl da ikinci kez gider yazılırsa fark iki katına çıkar.
Bu şema şu soruların cevabı
- Kullanılmayan izin için karşılık ayrılır mı
- İzin karşılığı gider yazılabilir mi
- İzin ücreti ne zaman gider olur
- 373 ve 379 hesaplar arasındaki fark
- İşten ayrılanın izin ücreti nasıl kaydedilir
- İzin karşılığı KKEG mi
- TMS'ye göre ayrılan karşılık vergide kabul edilir mi