Şişkin nakit bakiyesi ve ortağa adat faizi
Olay
Şirketin kasa hesabı yıl sonunda 8.500.000 TL bakiye gösteriyor; sayımda kasada 500.000 TL var. Fark yıl boyunca ortakların çektiği ve geri koymadığı paradan oluşuyor.
Muhasebe kaydı
- Kasada görünen ama fiilen ortakta olan para — ortaklar carisineBorç
- 131Ortaklardan Alacaklar8.000.000 TL
Alacak- 100Kasa8.000.000 TL
- Dönem sonu — ortağa kullandırılan tutara adat faizi ve KDVBorç
- 131Ortaklardan Alacaklarfaiz + KDV
Alacak- 642Faiz Gelirleriadat faizi
- 391Hesaplanan KDVKDV
Dikkat
Kasada fiilen olmayan para kasada GÖSTERİLEMEZ: sayımla uyuşmayan yüksek bakiye, paranın ortaklarca çekildiğinin işaretidir ve inceleme bunu ortağa kullandırılan borç sayıp EMSAL FAİZ hesaplar, faiz üzerinden KDV ister. Doğrusu gerçek durumu kayda almaktır: para ortaktaysa ortaklar carisine aktarılır ve adat faizi hesaplanır. Yüksek kasa aynı zamanda re'sen takdir sebebidir; sayım tutanağı şarttır.
Vergisel değerlendirme
Kasa mevcudu itibari değerle değerlenir ve dönem sonunda fiilen sayılır (213 sayılı Kanun madde 284); defter kayıtları fiili durumu yansıtmıyorsa kayıtlar ihticaca salih sayılmaz ve re'sen takdir sebebi doğar (madde 30). Kasada görünüp fiilen bulunmayan paranın ortaklarca kullanıldığı kabul edilir.
Ortağa faizsiz para kullandırmak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımıdır (5520 sayılı Kanun madde 13): emsal faiz hesaplanıp gelir yazılır, dağıtılan tutar ortak yönünden kâr payı sayılır. Ortağa kullandırılan paranın faizi bir finansman hizmeti karşılığı olduğundan KDV'ye tabidir (3065 sayılı Kanun madde 1); adat faizi faturası düzenlenir. Kanunlarla zaman zaman tanınan kasa ve ortaklar cari hesabı düzeltme imkânı, gerçek dışı bakiyenin vergisiyle kapatılmasını sağlar.
Yanlış yapılan kayıt
- 100Kasa8.500.000 TL — kâğıt üzerinde
- 102Bankalar
Neden yanlış: Fiilen olmayan para tutanakla var gösterilemez; inceleme kasayı sayar, farkı ortağa kullandırılmış borç sayar, emsal faiz ile KDV'yi cezasıyla ister ve kayıt düzeni bozulduğundan re'sen takdire gider.
Dayanağı
- Madde 284 Kasa Mevcudu
- Madde 13 Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı700 s.K. ile ibare değişti
- Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler5904 s.K. ile maddenin tamamı değiştirildi (eski metin dipnotta)
- Madde 30 Re'sen Vergi Tarhı4783 s.K. ile yürürlükten kaldırıldı
Bu şema şu soruların cevabı
- Yüksek kasa bakiyesi incelemede neden sorun olur
- Kasa fazlasına adat faizi hesaplanır mı
- Kasadaki paranın ortakta olduğu nasıl anlaşılır
- Kasa bakiyesi ortaklar carisine nasıl aktarılır
- Adat faizi üzerinden KDV hesaplanır mı
- Kasa affı nedir
- Makul kasa bakiyesi ne kadar