KDV iade alacağının mahsuben ve nakden alınması

KDVİhracat, tevkifat ya da indirimli oran nedeniyle iade alacağı doğduğunda

Olay

İhracatçı şirketin bir aylık iade alacağı 800.000 TL. 600.000 TL'si vergi ve SGK borçlarına mahsup edildi; kalan 200.000 TL YMM raporuyla nakden alındı.

Muhasebe kaydı

  1. İade alacağının devreden KDV'den ayrılması
    Borç
    • 136Diğer Çeşitli Alacaklar800.000 TL — KDV iade alacağı
    Alacak
    • 190Devreden KDV800.000 TL
  2. Mahsuben iade — vergi ve SGK borçlarına
    Borç
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar500.000 TL
    • 361Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri100.000 TL
    Alacak
    • 136Diğer Çeşitli Alacaklar600.000 TL
  3. Nakden iade — rapor sonrası bankaya
    Borç
    • 102Bankalar200.000 TL
    Alacak
    • 136Diğer Çeşitli Alacaklar200.000 TL

Dikkat

MAHSUBEN iade kolay yoldur: belirli sınıra kadar teminat ve rapor aranmadan, standart iade talep dilekçesiyle vergi, SGK ve ithalat vergisi borçlarına mahsup edilir. NAKDEN iade sınırı aşan tutarda teminat, vergi inceleme raporu ya da YMM raporu ister; tam tasdik sözleşmesi olmayan mükellefte YMM raporuyla iade tutarı sınırlıdır. İade alacağı devreden KDV'de bırakılmaz; ayrı hesaba alınır, yoksa iki kez kullanılmış olur.

Vergisel değerlendirme

Tam istisna kapsamındaki işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV mükellefe iade edilir (3065 sayılı Kanun madde 32); ihracat (madde 11), tevkifat ve indirimli oran iadeleri bu çerçevededir. İade, iade hakkı doğuran işlemin beyan edildiği dönemde yüklenilen KDV'nin hesaplanmasıyla bulunur ve indirim hesaplarından çıkarılır (madde 29).

Mahsuben iade, mükellefin kendi vergi borçlarına, ithalat vergilerine ve SGK prim borçlarına belirli usulle yapılır; ortakların ya da mal alınan mükelleflerin borcuna mahsup da sınırlı şartlarla mümkündür. Nakden iade sınırı aşan tutarda teminat ya da rapor gerektirir; idare, tam tasdik sözleşmesi bulunmayan mükellefte YMM raporuyla iadenin o yılın sınırıyla kısıtlı olduğunu, aşan kısmın taahhütnameyle emanet hesabına alınıp yalnız mahsupta kullanılabileceğini söylüyor.

Yanlış yapılan kayıt

İade alacağını devreden KDV'de bırakıp ayrıca mahsup istemek
Borç
  • 360Ödenecek Vergi ve Fonlar600.000 TL
Alacak
  • 190Devreden KDV600.000 TL — devreden KDV'den mahsup

Neden yanlış: İade alacağı devreden KDV'den ayrılmadan mahsup edilirse sonraki beyannamede aynı tutar devreden olarak da kullanılır; iki kez indirim doğar. İade hesabı ayrı izlenir, beyannamede iade edilecek KDV satırına yazılır ve devreden o kadar azalır.

Dayanağı

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

  • KDV iadesi mahsuben mi nakden mi alınır
  • KDV iade alacağı hangi borçlara mahsup edilir
  • Nakden iade için teminat ya da rapor gerekir mi
  • KDV iade alacağı SGK borcuna mahsup edilebilir mi
  • İade alacağı hangi hesapta izlenir
  • Tam tasdik raporu iade sınırını etkiler mi
  • İade alacağı üçüncü kişiye temlik edilebilir mi
  • Emanet hesabındaki iade alacağı nasıl kullanılır

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları