Kefilli alacağın şüpheli hale gelmesi
Olay
Şirketin kefilli 600.000 TL'lik kira alacağı ödenmedi; borçlu ve kefil aynı anda icraya verildi. Kefil hakkındaki takip haczedilecek mal bulunamadığından sonuçsuz kaldı; sonradan kefilden 150.000 TL tahsil edildi.
Muhasebe kaydı
- Alacağın şüpheliye aktarılması — takip başladıBorç
- 128Şüpheli Ticari Alacaklar600.000 TL
Alacak- 120Alıcılar600.000 TL
- Kefil takibi sonuçsuz kalınca — karşılıkBorç
- 654Karşılık Giderleri600.000 TL
Alacak- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)600.000 TL
- Kefilden kısmi tahsilat — o kadar karşılık iptaliBorç
- 102Bankalar150.000 TL
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)150.000 TL
Alacak- 128Şüpheli Ticari Alacaklar150.000 TL
- 644Konusu Kalmayan Karşılıklar150.000 TL
Dikkat
KEFALET TEMİNATTIR: kefili olan alacak, kefil ödeme gücünü koruduğu sürece teminatlı sayılır ve karşılık ayrılamaz. Karşılık, kefil nezdindeki takibin SONUÇSUZ kalıp alacağın teminatsız hale geldiği ve asıl borçlunun da takipte olduğu yılda ayrılır. Yalnız borçluyu takip edip kefile gitmeden karşılık ayırmak kanunen kabul edilmeyen giderdir.
Vergisel değerlendirme
Şüpheli alacak karşılığı teminatsız alacaklar için ayrılır; teminatlı alacaklarda karşılık teminatı aşan kısımla sınırlıdır (213 sayılı Kanun madde 323). İdare kefalete bağlı alacağı teminatlı alacak sayıyor: kefil hakkındaki takibin sonuçsuz kalmasıyla alacak teminatsız hale gelir ve asıl borçlu hakkında dava ya da icra takibi varsa o yıl karşılık ayrılabilir. Karşılık ayrılana kadar alacak mukayyet değeriyle durur (madde 281).
Kefilden ya da borçludan sonradan yapılan tahsilat, tahsil edilen tutar kadar karşılığı kapatır ve konusu kalmayan karşılık gelir yazılır. Kefil takibi sonuçsuz kalmadan borçlunun takibine dayanarak ayrılan karşılık, inceleme tarafından teminatlı alacağa ayrılmış karşılık olarak reddedilir ve matrah farkı doğar.
Yanlış yapılan kayıt
- 654Karşılık Giderleri600.000 TL — kefil takipsiz
- 129Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)600.000 TL
Neden yanlış: Alacak kefil sayesinde teminatlıdır; kefilin ödeme gücü sınanmadan ayrılan karşılık kanunen kabul edilmez. İnceleme 600.000 TL'yi matraha ekler; kefil takibi sonuçsuz kaldığı yıl yeniden karşılık ayırmak da geç kalınmış olduğundan tartışmaya açılır.
Dayanağı
- Madde 323 Şüpheli Alacaklar7338 s.K. ile ibare değişti
- Madde 281 Alacaklar5228 s.K. ile ibare değişti
- Kefalete bağlı alacak teminatlı sayılır; kefil takibi sonuçsuz kalıp alacak teminatsız hale gelince karşılık ayrılır2022-09-29 · 11395140-105[VUK-1-23670]-1098808
Bu şema şu soruların cevabı
- Kefili olan alacak için şüpheli alacak karşılığı ayrılır mı
- Kefalet teminat sayılır mı
- Kefil takibi sonuçsuz kalınca karşılık ayrılabilir mi
- Kefilden tahsil edilen tutar nasıl kaydedilir
- Borçlu ve kefil aynı anda takip edilirse karşılık ne zaman ayrılır
- Kefilli alacağın teminatsız kalması ne demek
- Kira alacağında kefil varsa karşılık ayrılır mı