Kredinin erken kapatılması ve peşin ödenen faiz
Olay
Şirket bir yıl vadeli 6.000.000 TL spot kredi kullandı; banka bir yıllık faizi (1.600.000 TL) peşin kesti. Altı ay sonra şirket krediyi kapattı: banka kalan altı ayın faizini (800.000 TL) iade etti, yüzde iki erken kapama ücreti (120.000 TL) aldı.
Muhasebe kaydı
- Faizi peşin kesilen kredinin kullanılmasıBorç
- 102Bankalar4.400.000 TL
- 180Gelecek Aylara Ait Giderler1.600.000 TL — peşin faiz
Alacak- 300Banka Kredileri6.000.000 TL
- Her ay — o aya düşen faizin giderleşmesiBorç
- 780Finansman Giderleri133.333 TL
Alacak- 180Gelecek Aylara Ait Giderler133.333 TL
- Erken kapama — anapara, ücret ve iade edilen faizBorç
- 300Banka Kredileri6.000.000 TL
- 780Finansman Giderleri120.000 TL — erken kapama ücreti
Alacak- 102Bankalar5.320.000 TL
- 180Gelecek Aylara Ait Giderler800.000 TL — kullanılmayan faiz
Dikkat
Peşin ödenen faiz ödendiği gün gider OLMAZ: kredinin süresine yayılır, gelecek aylara ait kısım aktifte bekler. Kredi erken kapanınca bankanın iade ettiği kullanılmamış faiz gider değil o hesabın kapatılmasıdır; erken kapama ücreti ise ödendiği dönemin finansman gideridir. Her ikisi de finansman gider kısıtlamasında yabancı kaynak maliyeti sayılır.
Vergisel değerlendirme
Gelecek hesap dönemlerine ait olarak peşin ödenen giderler mukayyet değeriyle aktifleştirilir ve ilgili döneme isabet ettikçe gider yazılır (213 sayılı Kanun madde 283); peşin faiz de böyledir, kredi vadesine göre aylara dağıtılır. Kredi borcu mukayyet değerle izlenir (madde 285); erken kapamada anapara kapanır, bankanın iade ettiği faiz aktifteki peşin gideri kapatır, yalnız fiilen kullanılan aylara düşen faiz gider kalır.
Erken kapama ücreti, yabancı kaynak kullanımının bir maliyetidir: ödendiği dönemde finansman gideri olarak indirilir (193 sayılı Kanun madde 40). Faiz ve komisyonla birlikte finansman gider kısıtlamasına girer; yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan şirkette aşan kısma düşen onda biri kanunen kabul edilmeyen giderdir (5520 sayılı Kanun madde 11). Sabit kıymet için alınan kredide aktife girene kadarki faiz maliyettedir; erken kapama sonrası da o kısım geri alınmaz.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar4.400.000 TL
- 780Finansman Giderleri1.600.000 TL
- 300Banka Kredileri6.000.000 TL
Neden yanlış: Faizin yarısı sonraki döneme, 800.000 TL'si de hiç kullanılmayan aylara aitti; kredi ayında gider 1.466.667 TL fazla çıkar. Erken kapamada iade edilen faiz de gelir yazılmak zorunda kalır; iki dönemin matrahı ve geçici vergi kayar.
Dayanağı
- Madde 283 Aktif Geçici Hesap Kıymetleri
- Madde 285 Borçlar3239 s.K. ile eklendi
- Madde 11 Kabul edilmeyen indirimler7577 s.K. ile bent eklendi
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Erken kapama ücreti gider yazılır mı
- Peşin ödenen kredi faizi hangi hesaba kaydedilir
- Spot kredinin faizi tek seferde gider mi
- Kredi erken kapatılınca kalan faiz ne olur
- Erken ödeme komisyonu finansman gider kısıtlamasına girer mi
- Peşin ödenen faizin gelecek yıla ait kısmı nasıl izlenir
- Kapatılan kredinin tahakkuk etmiş faizi nasıl düzeltilir