YayıneviEğitimMarket

Mükerrer kaydedilen alış faturası

Hatalı kayıtların düzeltilmesiAynı alış faturası deftere iki kez işlendiğinde

Olay

Şirket bir tedarikçinin 50.000 TL + KDV'lik faturasını Mart'ta iki kez kaydetti; KDV iki kez indirildi ve Mart beyannamesinde 10.000 TL eksik vergi ödendi. Hata Haziran'da mutabakatta fark edildi.

Muhasebe kaydı

  1. Mükerrer kaydın iptali — ters kayıt
    Borç
    • 320Satıcılar60.000 TL
    Alacak
    • 153Ticari Mallar50.000 TL
    • 191İndirilecek KDV10.000 TL
  2. Geçmiş dönem KDV beyannamesinin pişmanlıkla düzeltilmesi — ödenecek KDV ve zam
    Borç
    • 191İndirilecek KDV10.000 TL — fazla indirim
    • 689Diğer Olağandışı Gider ve Zararlarpişmanlık zammı — KKEG
    Alacak
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlarödenecek KDV ve zam

Dikkat

Ters kayıt defteri düzeltir ama BEYANNAMEYİ düzeltmez: fazla indirilen KDV o ayın beyannamesinde ödenecek vergiyi azaltmışsa geçmiş dönem beyannamesi pişmanlıkla düzeltilir ve fark zammıyla ödenir. Yalnız devreden KDV azalmışsa vergi ziyaı yoktur; düzeltme beyannamesi yine verilir ama ceza ve zam çıkmaz. Ba formu da düzeltilir.

Vergisel değerlendirme

İndirim, alış faturasında ayrıca gösterilen KDV ile sınırlıdır ve belge deftere bir kez kaydedilir (3065 sayılı Kanun madde 34, madde 29); ikinci kayıt dayanaksızdır. Yanlış kayıt, defterde izi kalacak şekilde düzeltilir: kayıt karalanmaz, ters kayıtla kapatılır (213 sayılı Kanun madde 217).

Fazla indirim Mart'ta ödenecek vergiyi azaltmışsa vergi ziyaı doğmuştur; inceleme başlamadan kendiliğinden verilen pişmanlık beyannamesiyle fark, pişmanlık zammıyla birlikte on beş gün içinde ödenir ve ceza kesilmez (madde 371). Zam kanunen kabul edilmeyen giderdir. Fazla indirim yalnız devreden KDV'yi şişirmişse ödenecek vergi çıkmaz; düzeltme beyannamesi devreden tutarı düzeltir, izleyen ayların devreden KDV'si zincirleme düzeltilir.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Fazla KDV'yi Haziran'ın devreden KDV'sinden düşüp Mart beyannamesine dokunmamak
Borç
  • 320Satıcılar60.000 TL
Alacak
  • 153Ticari Mallar50.000 TL
  • 190Devreden KDV10.000 TL — Haziran devreden

Neden yanlış: Haziran devreden KDV'sinden düşmek Haziran'ı düzeltir, Mart'ta eksik ödenen 10.000 TL yerinde kalır. İnceleme Mart'ı bulunca vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ister; pişmanlık kapısı da o zaman kapanmıştır.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Aynı fatura iki kez kaydedilmişse ne yapılır
  • İki kez indirilen KDV nasıl düzeltilir
  • Mükerrer kayıt için düzeltme beyannamesi gerekir mi
  • Mükerrer kayıtta pişmanlık zammı ödenir mi
  • Ba formunda mükerrer görünen fatura nasıl düzeltilir
  • Mükerrer kaydı fark edince ters kayıt yeterli mi
  • Fazla indirilen KDV için ceza kesilir mi

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları