Sermaye artırımı (nakdi ve iç kaynaklardan)

Şirketler ve ortaklarGenel kurul sermaye artırımına karar verip artırım tescil edildiğinde

Olay

Şirket sermayesini 1.000.000 TL'den 3.000.000 TL'ye çıkardı: 1.500.000 TL'sini ortaklar nakden ödedi, 500.000 TL'si geçmiş yıl kârlarından karşılandı. Artırım Mart 2026'da tescil edildi.

Muhasebe kaydı

Tescil — taahhüt edilen sermaye
Borç
- 501Ödenmemiş Sermaye (-)2.000.000 TL
Alacak
- 500Sermaye2.000.000 TL
Nakden ödenen kısım
Borç
- 102Bankalar1.500.000 TL
Alacak
- 501Ödenmemiş Sermaye (-)1.500.000 TL
Geçmiş yıl kârından karşılanan kısım
Borç
- 570Geçmiş Yıllar Kârları500.000 TL
Alacak
- 501Ödenmemiş Sermaye (-)500.000 TL

Dikkat

Sermaye TESCİLLE artar: tescilden önce yatırılan para 331'de bekletilmemeli, tescil geciktirilmemeli. Nakdi sermaye indirimi yalnızca NAKDEN ödenen kısım için ve tescil tarihinden itibaren işler.

Vergisel değerlendirme

Sermaye artırımı gelir doğurmaz ve KDV'nin konusuna girmez; sermaye artırımına ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır (488 sayılı Kanun madde 9 ve ekli 2 sayılı tablo). Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz, stopaj doğurmaz.

Nakden konulan sermaye için tescilden itibaren nakdi sermaye artışı indirimi kullanılabilir (5520 sayılı Kanun madde 10): artırılan tutar üzerinden hesaplanan faizin belirli bir oranı beyannamede indirilir. İç kaynaktan artırım ve ortaklara borçların sermayeye eklenmesi bu indirimden yararlanamaz.

Sermayeye eklenen iç kaynağın NİTELİĞİ kaydedilmelidir (enflasyon düzeltmesi farkı, yeniden değerleme fonu, geçmiş yıl kârı): ileride sermaye azaltımında hangi unsurun azaltıldığı vergiyi belirler.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Ortağın yatırdığı parayı ortaklara borç olarak bırakmak

Borç

102Bankalar1.500.000 TL

Alacak

331Ortaklara Borçlar“sermaye avansı”

Neden yanlış: Tescil edilmeyen para sermaye değil, ortağa borçtur: nakdi sermaye indirimi başlamaz; ortaktan alınan borç öz sermayenin üç katını aşarsa örtülü sermaye sayılır (5520 sayılı Kanun madde 12) ve faizi, kur farkı gider yazılamaz.

Dayanağı

Madde 10 Diğer indirimler7578 s.K. ile ibare eklendi
Madde 12 Örtülü sermaye
Madde 9 İstisnalar

Bu konunun bütün dayanaklarını dizelim →

Bu şema şu soruların cevabı

Sermaye artırımı nasıl kaydedilir
501 ödenmemiş sermaye hesabı ne zaman kullanılır
Geçmiş yıl kârından sermaye artırımı vergiye tabi mi
Sermaye artırımında damga vergisi ödenir mi
Nakit sermaye artırımının vergi avantajı nedir
Ortağın sermaye taahhüdünü ödemeden 500'e yazabilir miyim
Tescilden önce ortakların yatırdığı para hangi hesaba yazılır
Kârın sermayeye eklenmesinde stopaj yapılır mı