Sermaye avansı (tescilden önce yatırılan sermaye)
Olay
Sermaye artırımı için ortaklar Ocak'ta 3.000.000 TL'yi “sermaye avansı” olarak şirket hesabına yatırdı; genel kurul kararı Mart'ta alındı, artırım Nisan'da tescil edildi.
Muhasebe kaydı
- Avansın alınması — köprü hesapBorç
- 102Bankalar3.000.000 TL
Alacak- 529Diğer Sermaye Yedeklerisermaye avansı
- Tescil — sermayeye dönüşmeBorç
- 501Ödenmemiş Sermaye (-)
- 529Diğer Sermaye Yedekleri
Alacak- 500Sermaye3.000.000 TL
- 501Ödenmemiş Sermaye (-)
Dikkat
Avans SERMAYE DEĞİLDİR: tescile kadar öz kaynak sayılmaz. Kısa sürede tescil edilirse köprü hesapta kalır; aylarca tescilsiz duran avans ortaktan alınan borç gibi değerlendirilip örtülü sermaye hesabına girer ve nakdi sermaye indirimi de gecikir.
Vergisel değerlendirme
Nakdi sermaye artışı indirimi, artırılan sermayenin tescil tarihinden itibaren hesaplanır (5520 sayılı Kanun madde 10); avans olarak yatırılan tutar aynı hesap dönemi içinde tescil edilirse indirim, avansın bankaya yatırıldığı tarihten itibaren hesaplanabilir, tescil sonraki yıla sarkarsa tescil tarihinden başlar.
Tescil edilmeyen avans ortağa borçtur: hesap dönemini aşarsa öz sermayenin üç katı sınırında örtülü sermaye hesabına girer (madde 12) ve ortak kurumsa emsal faiz sorusu doğar. Avansa faiz hesaplanmaz, KDV ve damga vergisi de yoktur; sermaye artırımı kâğıtları damga vergisinden istisnadır.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar3.000.000 TL
- 500Sermaye3.000.000 TL — tescil yok
Neden yanlış: Sermaye tescille artar; tescilsiz kayıt bilançoyu ticaret siciliyle uyumsuz kılar, nakdi sermaye indirimi tescilsiz hesaplanamaz ve inceleme tutarı ortağa borç olarak yeniden nitelendirir.
Dayanağı
- Madde 10 Diğer indirimler7578 s.K. ile ibare eklendi
- Madde 12 Örtülü sermaye
Bu şema şu soruların cevabı
- Sermaye avansı hangi hesaba kaydedilir
- Tescilden önce yatırılan sermaye ortaklara borç mu
- Sermaye avansı nakdi sermaye indiriminden yararlanır mı
- Sermaye avansı örtülü sermaye sayılır mı
- Avans olarak yatırılan sermaye ne zaman 500'e geçer
- Sermaye avansına faiz hesaplanır mı
- Tescil gecikirse sermaye avansı ne olur