Tasfiye sonunda ortaklara tasfiye payı ödenmesi
Olay
Tasfiyesi biten şirketin ödenmiş sermayesi 5.000.000 TL; geçmiş yıl kârları, yedekler ve tasfiye kârı toplam 4.000.000 TL. Kalan varlık iki gerçek kişi ortağa dağıtıldı; 4.000.000 TL'lik kısım için yüzde on stopaj kesildi.
Muhasebe kaydı
- Tasfiye artığının belirlenmesi — sermaye dışı öz kaynaklarBorç
- 570Geçmiş Yıllar Kârları2.000.000 TL
- 540Yasal Yedekler500.000 TL
- 590Dönem Net Kârı1.500.000 TL
Alacak- 331Ortaklara Borçlar4.000.000 TL — dağıtılacak
- Kâr payı niteliğindeki kısımdan stopajBorç
- 331Ortaklara Borçlar400.000 TL
Alacak- 360Ödenecek Vergi ve Fonlar400.000 TL — kâr payı stopajı
- Sermayenin iadesi ve tasfiye payının ödenmesi — sermaye stopajsızBorç
- 500Sermaye5.000.000 TL
- 331Ortaklara Borçlar3.600.000 TL
Alacak- 102Bankalar8.600.000 TL
Dikkat
Tasfiye payı iki parçadır ve vergisi farklıdır: ortağın KOYDUĞU SERMAYENİN iadesi vergisizdir; sermayeyi AŞAN kısım (geçmiş yıl kârları, yedekler, tasfiye kârı) ortağa dağıtılan KÂR PAYIDIR, stopaj kesilir ve gerçek kişi ortak sınırı aşarsa beyan eder. Sermaye artırımında kârdan eklenen kısım da sermaye iadesi değil kâr dağıtımı sayılır. Ayni dağıtımda varlık emsal bedelle çıkar ve KDV hesaplanır.
Vergisel değerlendirme
Tasfiye halindeki kurumun vergi matrahı tasfiye kârıdır; tasfiye sonunda kalan servetin ortaklara dağıtımında, ortakların koyduğu sermaye dışındaki kısım kâr payı olarak değerlendirilir (5520 sayılı Kanun madde 17). Kâr payı ortak yönünden menkul sermaye iradıdır (193 sayılı Kanun madde 75) ve dağıtımda kesintiye tabidir (madde 94; ortak kurumsa 5520 sayılı Kanun madde 15).
İdare, tasfiye payı adı altında ödenen tutarın ilgili dönemde elde edilmiş kâr payı olduğunu, brüt tutarın yarısının vergiye tabi gelir sayılıp beyan sınırı aşılıyorsa yıllık beyannameyle beyan edileceğini ve kesilen verginin tamamının mahsup edileceğini söylüyor. Sermayeye eklenmiş geçmiş yıl kârları ve enflasyon farkları da tasfiyede çekilmiş sayılır ve aynı biçimde vergilenir; yalnız nakden konulmuş sermaye vergisiz iade edilir.
Yanlış yapılan kayıt
- 500Sermaye5.000.000 TL
- 570Geçmiş Yıllar Kârları2.000.000 TL
- 540Yasal Yedekler500.000 TL
- 590Dönem Net Kârı1.500.000 TL
- 102Bankalar9.000.000 TL
Neden yanlış: Sermayeyi aşan 4.000.000 TL kâr payıdır; stopaj kesilmeyince 400.000 TL vergi tasfiye memurundan ve ortaklardan cezasıyla istenir. Tasfiye bittikten sonra kurumun tüzel kişiliği kalmadığından sorumluluk tasfiye memuruna ve ortaklara geçer.
Dayanağı
- Madde 17 Tasfiye7103 s.K. ile yürürlükten kaldırıldı
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 15 Vergi kesintisi (45)(46)7524 s.K. ile ibare eklendi
- Madde 75 Tarifi7226 s.K. ile fıkra eklendi
- Tasfiye payı adıyla ödenen tutar ortak için kâr payıdır; stopaja tabi olup yarısı beyana girer, kesilen verginin tamamı mahsup edilir2024-10-09 · E-84098128-120.06.01[75-2024/1]-608799
Bu şema şu soruların cevabı
- Tasfiye payı ortak için kâr payı mı
- Tasfiye payından stopaj kesilir mi
- Ortağın koyduğu sermayenin iadesi vergiye tabi mi
- Tasfiye artığı nasıl hesaplanır
- Tasfiye payı beyan edilir mi
- Tasfiyede geçmiş yıl kârları ve yedekler nasıl vergilenir
- Ayni tasfiye payı dağıtılabilir mi