Yurt dışı görev harcırahı ve gündelik istisnası
Olay
Mühendis on günlük Almanya görevine gönderildi: uçak ve otel şirketçe belgeyle ödendi, ayrıca günlük gündelik verildi. Ödenen toplam gündelik 80.000 TL; aynı seviyedeki devlet memuruna ödenebilecek tutar 60.000 TL.
Muhasebe kaydı
- İstisna sınırı içindeki gündelik — vergisizBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri60.000 TL — gündelik
Alacak- 335Personele Borçlar60.000 TL
- Sınırı aşan kısım — ücret olarak bordroyaBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri20.000 TL — brüt
Alacak- 335Personele Borçlarnet
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir ve damga vergisi
- Belgeli uçak ve konaklama — doğrudan giderBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri150.000 TL
Alacak- 102Bankalar150.000 TL
Dikkat
Harcırah istisnası aynı seviyedeki DEVLET MEMURUNA ödenen gündelikle sınırlıdır; yurt dışı gündelikleri ülke ülke Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. Aşan kısım ÜCRETTİR ve vergilenir. Gündelik yol ve konaklamayı da kapsayacak şekilde ödeniyorsa istisna sınırı aynı kalır; konaklama belgeyle ayrıca ödenirse gündelik istisnası bu kez belirli oranda düşürülerek uygulanır. Belgeli gerçek gider yöntemi seçilirse gündelik istisnası uygulanmaz.
Vergisel değerlendirme
Harcırah Kanunu kapsamı dışındaki işverenlerce yol ve konaklama giderleri dışında ödenen gündelikler, aynı aylık seviyesindeki devlet memuruna verilen gündeliği aşmadığı sürece gelir vergisinden istisnadır; aşan kısım ücret olarak vergilendirilir (193 sayılı Kanun madde 24 ve 61). Yurt dışı gündelik tutarları ülkelere göre her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; konaklama belgeli ödeniyorsa gündeliğin belirli bir oranı istisnalıdır.
Belgeli yol ve konaklama giderleri ticari kazançtan doğrudan indirilir (madde 40); harcırah yerine gerçek gider yöntemi de seçilebilir, o zaman gündelik istisnası uygulanmaz. Damga vergisi istisna kısım için de aranmaz. Şirket ortağının iş amaçlı seyahati de aynı esaslarla gider olur; seyahatin işle ilgisi ve süresi belgelenmelidir.
Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri80.000 TL
- 335Personele Borçlar80.000 TL — kesintisiz
Neden yanlış: İstisna devlet memuru gündeliğiyle sınırlıdır; aşan 20.000 TL ücrettir ve stopajı kesilmelidir. Eksik kesinti işverenden cezalı istenir; belgesiz ödenen fazla tutar ayrıca gider olarak da reddedilebilir.
Dayanağı
- Madde 24 Gider Karşılıklarında3239 s.K. (kanun kabul tarihi) ile madde değişti
- Madde 61 Ücretin Tarifi7103 s.K. ile bent eklendi
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Yurt dışı harcırah gelir vergisinden istisna mı
- Gündelik istisnasının sınırı nasıl belirlenir
- Sınırı aşan harcırah ücret sayılır mı
- Harcırah yerine belge karşılığı gerçek gider ödenebilir mi
- Yurt dışı gündeliğinde damga vergisi var mı
- Konaklama gideri gündelikle birlikte ödenirse istisna nasıl uygulanır
- Şirket ortağının yurt dışı seyahat gideri gider yazılır mı