Ücret haczi ve nafaka kesintisi
Olay
İcra dairesi bir çalışanın maaşına haciz yazısı gönderdi: brüt ücret 100.000 TL, net ücretin dörtte biri her ay kesilip icra dairesine yatırılacak.
Muhasebe kaydı
- Bordro — vergi ve prim tam, haciz net üzerindenBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri100.000 TL — brüt
Alacak- 335Personele Borçlarnet — haciz düşülmüş
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir ve damga vergisi
- 361Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK kesintileri
- 336Diğer Çeşitli Borçlarhaciz kesintisi — icra dairesine
- Haczedilen tutarın icra dairesine ödenmesiBorç
- 336Diğer Çeşitli Borçlar
Alacak- 102Bankalar
Dikkat
Haciz kesintisi vergi ve prim matrahını DEĞİŞTİRMEZ: brüt ücret üzerinden vergi ve prim tam hesaplanır, haciz NET ücretten düşülür. Kesinti net ücretin dörtte birini aşamaz; nafaka alacağı bu sınıra bağlı olmadan önce ve tam kesilir. Haczedilen tutar işverenin parası değildir; ayrı borç hesabında bekler ve icra dairesine ödenir, ödenmezse işveren borçtan sorumlu olur.
Vergisel değerlendirme
Ücret, çalışana ödenen para ve ayınlarla sağlanan menfaatlerin tamamıdır (193 sayılı Kanun madde 61); haciz, ücretin bir kısmının çalışan yerine alacaklısına ödenmesidir, ücretin tutarını ve vergi matrahını etkilemez. Matrahtan yalnız Kanunda sayılan indirimler düşülür (madde 63); haciz bunlar arasında değildir. Bordroda haciz, net ücretten yapılan bir kesinti olarak gösterilir (213 sayılı Kanun madde 238).
Haczedilen tutar işveren için üçüncü kişiye borçtur: bordro tahakkukunda ayrı hesaba alınır, icra dairesinin bildirdiği hesaba yatırılır ve dekont saklanır. Haciz sınırı icra mevzuatındandır: net ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez, nafaka alacakları ise sınırsız ve önceliklidir. İşveren haciz yazısına uymazsa kesmediği tutardan alacaklıya karşı kendisi sorumlu olur.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri100.000 TL
- 335Personele Borçlarnet
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlarvergi — haciz düşülmüş matrahtan
- 336Diğer Çeşitli Borçlarhaciz
Neden yanlış: Haciz matrahı azaltmaz; düşük hesaplanan gelir vergisi ve prim eksik beyan edilir. Çalışanın kümülatif matrahı da yanlış ilerler; inceleme farkı işverenden cezalı ister.
Dayanağı
- Madde 61 Ücretin Tarifi7103 s.K. ile bent eklendi
- Madde 63 Gerçek Ücretler700 s.K. ile ibare değişti
- Madde 238 Ücret Bordrosu4369 s.K. (kanun kabul tarihi) ile ibare değişti
Bu şema şu soruların cevabı
- Maaş haczi bordroda nasıl gösterilir
- Haciz kesintisi net ücretin ne kadarı olabilir
- Haczedilen tutar hangi hesaba kaydedilir
- Haciz kesintisi vergi matrahını azaltır mı
- Nafaka kesintisi haciz sınırına tabi mi
- Haciz tutarı icra dairesine ne zaman ödenir
- İşveren haciz yazısına uymazsa ne olur