Engellilik indirimi ve ücret matrahında düşme sırası

Ücret ve stopajEngelli çalışanın ya da bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını olan çalışanın bordrosu hazırlanırken

Olay

İkinci derece engelli çalışanın aylık brüt ücreti 80.000 TL. Bordroda SGK primi ve engellilik indirimi düşüldükten sonra gelir vergisi hesaplandı, asgari ücretin vergisi istisna olarak indirildi.

Muhasebe kaydı

  1. Bordro — prim ve engellilik indirimi düşülmüş matrahtan vergi, sonra asgari ücret istisnası
    Borç
    • 770Genel Yönetim Giderleri80.000 TL — brüt
    Alacak
    • 335Personele Borçlarnet
    • 361Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK kesintileri
    • 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir vergisi — indirimli matrahtan, damga vergisi

Dikkat

Sıra önemlidir: önce sigorta primleri ve ENGELLİLİK İNDİRİMİ matrahtan düşülür, vergi bu matrahtan hesaplanır, SONRA asgari ücretin vergisi istisna olarak kesilecek vergiden düşülür. Sırayı tersine çevirmek istisnayı boşa harcatır. İndirim tutarı derecesine göre her yıl belirlenir; vergi dairesinin verdiği rapor kararına dayanır. Bakmakla yükümlü olunan engelli için de uygulanır; damga vergisi etkilenmez.

Vergisel değerlendirme

Çalışma gücünün en az yüzde seksenini kaybetmiş olan birinci derece, yüzde altmışını kaybetmiş ikinci derece ve yüzde kırkını kaybetmiş üçüncü derece engelli hizmet erbabının ücretlerinden, derecesine göre her yıl belirlenen aylık tutar engellilik indirimi olarak düşülür; bakmakla yükümlü olunan engelli kişi için de uygulanır (193 sayılı Kanun madde 31). İndirim, gerçek ücretin safi tutarının tespitinde sigorta primleriyle birlikte matrahtan yapılır (madde 63).

İdare, ücretten sigorta primleri, sendika aidatı, şahıs sigortası primi ve engellilik indirimi düşüldükten sonra bulunan matrah üzerinden kümülatif esasla gelir vergisi hesaplanacağını, sonra asgari ücretin ilgili aydaki vergisinin istisna olarak indirileceğini (madde 23) söylüyor. Damga vergisi brüt ücretten hesaplanır, engellilik indirimi damga matrahını değiştirmez; yalnız asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden istisnadır. Serbest meslek erbabı da kendi kazancında engellilik indiriminden yararlanır.

Bu konuyu hesaplayın →

Yanlış yapılan kayıt

Önce asgari ücret istisnasını uygulayıp sonra engellilik indirimini düşmek
Borç
  • 770Genel Yönetim Giderleri80.000 TL
Alacak
  • 335Personele Borçlarnet
  • 361Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK
  • 360Ödenecek Vergi ve Fonlarvergi — sıra ters

Neden yanlış: İstisna kesilecek vergiden düşülen bir tutardır, indirim matrahtan düşülür; ters sırada indirim istisna tutarını yer, çalışan hakkı olandan az yararlanır ve kümülatif matrah yanlış ilerler.

Bu şema şu soruların cevabı

  • Engellilik indirimi bordroda nasıl uygulanır
  • Engellilik indirimi asgari ücret istisnasından önce mi sonra mı düşülür
  • Engellilik indirimi dereceleri nelerdir
  • Bakmakla yükümlü olunan engelli için indirim alınır mı
  • Engellilik indirimi damga vergisini etkiler mi
  • İndirim raporu nereden alınır
  • Serbest meslek erbabı engellilik indiriminden yararlanır mı

Şema bizim düzenlememiz, dayanak resmî metin. Hesap planı ve madde metinleri kaynağından gelir; kaydın hangi hesaplara işleneceği ise yaygın uygulamadır ve işletmenizin hesap planına göre değişebilir. Yukarıdaki maddelerin bugünkü hâlini Mevzuat AI'da, aynı konuda idarenin ne dediğini Özelge AI'da görebilirsiniz.

← Bütün kayıt şemaları