Prim ve ikramiye ödemesi (dönemi ve kesintisi)
Olay
Şirket yıllık performans primini Aralık'ta hesapladı: toplam brüt 500.000 TL, hak sahipleri ve tutarlar kesinleşti. Ödeme Ocak maaşıyla yapıldı.
Muhasebe kaydı
- Prim tahakkuku ve ödemesi — ödendiği ay bordrodaBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri500.000 TL — brüt
Alacak- 335Personele Borçlarnet
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir ve damga vergisi
- 361Ödenecek Sosyal Güvenlik KesintileriSGK kesintileri
- Yıl sonunda tutarı kesinleşmiş ama ödenmemiş prim — gider tahakkuku, stopaj ödemedeBorç
- 770Genel Yönetim Giderleri500.000 TL
Alacak- 381Gider Tahakkukları500.000 TL — ödenecek prim
Dikkat
Stopaj ÖDEMEYLE doğar, gider TAHAKKUKLA: tutarı ve hak sahibi kesinleşmiş prim yıl sonunda gider tahakkuku yapılarak o yılın gideri olur, ama gelir vergisi kesintisi prim ödendiği ayda ve o ayın kümülatif matrahıyla hesaplanır. Ocak'ta ödenen Aralık primi Ocak'ın bordrosuna girer ve yeni yılın dilimlerinden vergilenir. Tutarı belirsiz prim için karşılık ayrılamaz.
Vergisel değerlendirme
Prim ve ikramiye ücrettir (193 sayılı Kanun madde 61); vergi kesintisi ücretin nakden ya da hesaben ödendiği anda yapılır (madde 94). İdare, bir ücret ödemesinin tahakkuk ve ödemesi hangi ayda yapılmışsa o ayın ücreti sayılacağını ve kesintinin o ayın tarifesiyle hesaplanacağını söylüyor; Ocak'ta ödenen prim Ocak bordrosunda kümülatif matrahın başında vergilenir.
Gider yönünden ticari kazanç tahakkuk esasına bağlıdır: yıl sonunda tutarı ve hak sahibi belli olan prim, ödenmemiş olsa da gider tahakkukuyla o yılın gideridir (madde 40); tutarı genel kurul ya da yönetim kararına bağlı, henüz belirsiz prim ise karşılık konusu olamaz ve ödendiği yıl gider olur. Bordro ödemenin yapıldığı ay düzenlenir (213 sayılı Kanun madde 238). Ayni ikramiye net ücret sayılıp brütleştirilir.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 770Genel Yönetim Giderleri500.000 TL
- 381Gider Tahakkuklarınet
- 360Ödenecek Vergi ve Fonlargelir vergisi — Aralık
Neden yanlış: Ödeme yapılmadan stopaj doğmaz; Aralık matrahına eklenen prim çalışanı yılın en yüksek diliminden vergilendirir ve gerçekte Ocak'ta yapılacak ödemenin vergisi yanlış aya girer. Ocak bordrosuyla mükerrer kesinti de doğar.
Dayanağı
- Madde 61 Ücretin Tarifi7103 s.K. ile bent eklendi
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
- Madde 40 İndirilecek Giderler7578 s.K. ile ibare eklendi
- Madde 238 Ücret Bordrosu4369 s.K. (kanun kabul tarihi) ile ibare değişti
- Ücret stopajı nakden ya da hesaben ödeme anında yapılır; ödeme hangi ayda yapılmışsa o ayın ücreti sayılır2024-05-08 · 38418978-120[61-2023/7]-249288
Bu şema şu soruların cevabı
- Yıl sonu primi hangi dönemin gideri
- Ödenmemiş prim için karşılık ayrılır mı
- İkramiye stopajı hangi ayın matrahına eklenir
- Ödeme yapılmadan ücret stopajı doğar mı
- Prim ödemesinde kümülatif vergi matrahı nasıl uygulanır
- Ocak'ta ödenen Aralık primi hangi yılın gideri
- Ayni ikramiye nasıl vergilenir