Şirketin taşınmazını kiraya vermesi ve peşin kira
Olay
Üretim şirketi kullanmadığı deposunu bir lojistik firmasına aylık 100.000 TL + KDV'ye kiraladı. Kiracı Ocak'ta bir yıllık kirayı peşin ödedi; şirket tek fatura kesti. Kira şirketin ana faaliyeti değil.
Muhasebe kaydı
- Yıllık kiranın peşin tahsili ve faturasıBorç
- 102Bankalar1.440.000 TL
Alacak- 380Gelecek Aylara Ait Gelirler1.200.000 TL — on iki aylık kira
- 391Hesaplanan KDV240.000 TL
- Her ay — bir aylık kiranın gelire aktarılmasıBorç
- 380Gelecek Aylara Ait Gelirler100.000 TL
Alacak- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar100.000 TL
Dikkat
Şirket aktifindeki taşınmazın kirası KDV'LİDİR ve STOPAJSIZDIR: kiraya veren kurum olduğu için kiracı kesinti yapmaz, kiraya veren fatura keser. Tersini yapmak (kiracının stopaj kesip KDV'siz ödemesi) hem kiraya verenin KDV'sini eksik bırakır hem kiracıya yersiz muhtasar yükü getirir. Peşin kiranın geliri aylara yayılır, KDV'si fatura ayında doğar.
Vergisel değerlendirme
Ticari işletmeye dahil taşınmazın kiralanması KDV'nin konusuna girer (3065 sayılı Kanun madde 1); iktisadi işletmeye dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanmasına tanınan istisna burada uygulanmaz. Kiraya veren kurum olduğu için kira ödemesinden stopaj yapılmaz; 193 sayılı Kanunun 94'üncü maddesindeki kira stopajı gerçek kişilere yapılan ödemeler içindir. Ortağın şahsi taşınmazını şirkete kiralaması ise stopajlı ve KDV'sizdir.
Peşin tahsil edilen kira gelecek aylara ait gelir olarak pasifte bekler ve her ay ilgili kısmı gelir yazılır (213 sayılı Kanun madde 287); kira ana faaliyet değilse diğer olağan gelirlerde izlenir. KDV ise fatura peşin düzenlendiği için tamamıyla fatura ayında doğar (3065 sayılı Kanun madde 10). Kiracı ödemese de tahakkuk eden kira gelirdir; tahsil edilmeyen kira için gelir tahakkuku yapılır.
Bu konuyu hesaplayın →Yanlış yapılan kayıt
- 102Bankalar960.000 TL
- 193Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar240.000 TL — stopaj
- 649Diğer Olağan Gelir ve Kârlar1.200.000 TL
Neden yanlış: Kurumdan kiralanan taşınmazda stopaj yoktur, KDV vardır: 240.000 TL KDV hiç beyan edilmemiş olur ve kiracının muhtasarına giren yersiz stopaj şirketin beyannamesinde mahsup edilemez. Ayrıca yıllık gelirin tamamı Ocak'a yazılmış olur.
Dayanağı
- Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler5904 s.K. ile maddenin tamamı değiştirildi (eski metin dipnotta)
- Madde 10 Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi4503 s.K. ile ibare: “gümrük hattından geçilmesi” → “gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması”
- Madde 287 Pasif Geçici Hesap Kıymetleri
- Madde 94 Vergi Tevkifatı7524 s.K. ile bent eklendi
Bu şema şu soruların cevabı
- Şirketin kiraya verdiği işyerinde KDV hesaplanır mı
- Şirketten kiralanan işyerinde stopaj kesilir mi
- Peşin tahsil edilen kira hangi hesaba yazılır
- Kira geliri ana faaliyet değilse hangi hesapta izlenir
- Aktife kayıtlı taşınmazın kirası hangi belgeyle tahsil edilir
- Bir yıllık kira peşin alınınca KDV tamamı üzerinden mi doğar
- Şirket ortağının taşınmazını şirkete kiralamasında stopaj var mı
- Kiracı kira bedelini eksik öderse gelir tahakkuku yapılır mı